Models Based on Media Literacy

 Models Based on Media Literacy

Although different models related to Media Literacy have been developed, it is possible to mention three models in this field in line with the studies carried out:

1. James W. Potter's Cognitive Media Literacy Model
2. Rick Shepherd's Critical Media Education Model
3. Theoretical Origins of J. Francis Davis's Media Education Programs

1. A. James W. Potter's Cognitive Media Literacy Model
The Cognitive Media Literacy model has some propositions in itself. It is important to know these propositions before moving on to the Cognitive Media Literacy model.
We can briefly summarize these propositions as follows:

1.1. Responsibility Axiom
Institutions such as government, business, religion, media, and family can provide assistance to the individual. Educational institutions have a responsibility to provide basic knowledge structures and generate reasons to improve Media Literacy. However, it is the responsibility of the individual to adopt the Media Literacy perspective and to constantly work to increase their Media Literacy level.

1.2. Impact Proposition (Effects Axiom)
This issue should include negative effects as well as positive effects. According to Potter, if it is not known how the media affects people, it would not be very meaningful to offer individuals strategies to avoid the negative effects of the media in their daily lives. In addition, it would be wrong to make recommendations for government laws unless adverse effects are known.

1.3. Interpretation Proposition (Interpretation Axiom)
Interpretation is the key feature of the human mind. Central to understanding the individual is to seek out how the human mind works. So the following questions require more than simple answers: "Why do people concentrate on certain media messages while ignoring others?", "How do people understand media messages?", "How do people construct their own meanings from media messages?" Good reasoning must be used to give satisfactory answers to these questions.

1.4. Importance of Shared Meaning Axiom
Individuals need to understand external stimuli. We have to accept certain connections between a concept and its intended symbol (such as word, graphic, sound, smell, movement). This task is called matching meaning and is an important part of the Media Literacy model. Being a qualified literate requires people to perform meaning matching and meaning structuring tasks.

1.5. Power Proposition (Power Axiom)
If knowledge is considered power, people will need a variety of information to establish their own meaning structures. Without this information, meaningful positive changes will not be achieved. Especially people need awareness in five areas. These; (1) media content, (2) media industries, (3) media effects, (4) the real world, and (5) the person himself. Knowledge in these five areas people are able to make better decisions about seeking information, working with that information, and structuring what is needed from that knowledge to serve their goals.

1.6. Goal Proposition (Purpose Axiom)
The goal of Media Literacy is shifting control from the media towards individuals. When people don't think about media habits, their lighting, and the consequences of these lighting, control shifts to the media. Most of the control today relies on the media, which is programmed to enlighten habits and automatic routines to express media messages. By developing more Media Literacy, people take the majority of control and become more aware of their choices (illumination, expression, or influence) and consciously make choices among those options that better suit their personal goals. The way is that when they know more about people's perspectives, they can use them more to get the message to their goals.

The Cognitive Media Literacy model requires more conscious handling of information and more preparation for illumination. The Media Literacy model emphasizes four key factors. The first factor is knowledge structures. The second factor is that personal perspective is developed and motivated decisions are made. The third factor is the abilities and skills of the individual who are information processing tools. The fourth factor ends with filtering, matching meaning and finally constructing meaning in line with the abilities and skills of the person.
These four factors work by interaction within a system. Weakness in one domain reduces the level of functionality in the other domain. Also; Strength in some factors requires strengthening other factors.

2. Media Literacy Program Model of B. Rick Shepherd
Media Literacy Program Model of Rick Shepherd in his article "Media Education in Primary Education: Excellent Education Program" is based on the basis that teachers can use the critical perspective in media education with students. The basic approach in the model is the assumption that truth is the basis of all communication and research.

It is based on m. All representations of the world are an attempt to tell or define an imaginary or reality, and in a sense it is a constructive choice and asking for details of communication from a creative point of view. There are no unbiased definitions of truth in written and visual form. The understanding of this concept is a starting point for the critical engagement with the media.

3. J. Francis Davis's "Theoretical Origins of Media Education Programs"
In this theory, which aims to understand the observer's distinctions from a more active point of view, although all projects are an important element of the observer's distinctions, the theory of the use of desired outcomes, the view that "Television does nothing to people, people do something with television" is effective. It is only necessary to help the observer reach some of his wishes. The main step that helps students develop standards suggests the development of skills for applying this media. These skill development stages are designed for the students' ability to express their opinions about the television programs they watch, rather than suppressing the teacher's standards.

Medya Okuryazarlığına Dayalı Modeller

Medya Okuryazarlığı ile ilgili farklı modeller geliştirilmiş olsa da temel olarak yapılan çalışmalar doğrultusunda, bu alanda üç modelden söz etmek olanaklıdır:

1. James W. Potter’ın Bilişsel Medya Okuryazarlığı Modeli

2. Rick Shepherd’in Eleştirel Medya Eğitimi Modeli

3. J. Francis Davis’in Medya Eğitim Programlarının Kuramsal Kökenleri

1. A. James W. Potter’ın Bilişsel Medya Okuryazarlığı Modeli

Bilişsel Medya Okuryazarlığı modeli kendi içerisinde bazı önermelere sahiptir. Bilişsel Medya Okuryazarlığı modeline geçmeden önce bu önermeleri bilmek önem kazanmaktadır.

Bu önermeleri kısaca şöyle özetleyebiliriz:

1.1. Sorumluluk Önermesi (Responsibility Axiom)

Hükümet, iş dünyası, din, medya ve aile gibi kurumlar bireye yardım sağlayabilir. Eğitim kurumlarının Medya Okuryazarlığını geliştirmek üzere temel bilgi yapılarını sunmak ve nedenler üretme sorumluluğu vardır. Ancak, Medya Okuryazarlığı perspektifini kabullenmek ve Medya Okuryazarlığı düzeylerini artırmak için sürekli çalışmak bireyin sorumluluğundadır.

1.2. Etki Önermesi (Effects Axiom)

Bu konu olumlu etkiler kadar olumsuz etkileri de içermelidir. Potter’e göre, medyanın insanları nasıl etkilediği bilinmezse bireylere günlük yaşamlarında medyanın olumsuz etkilerinden kaçınmak için stratejiler önermek çok anlamlı olmayacaktır. Ayrıca, olumsuz etkiler bilinmedikçe hükümet yasaları için önerilerde bulunmak yanlış bir hareket olacaktır.

1.3. Yorumlama Önermesi (Interpretation Axiom)

Yorumlama insan aklının anahtar özelliğidir. Bireyi anlamanın merkezi insan aklının nasıl çalıştığını aramaktır. Bu yüzden aşağıdaki sorular yalın yanıtlardan daha fazlasını gerektirir: “Neden insanlar belirli medya mesajlarına yoğunlaşırken diğerlerini görmezden gelir?”, “İnsanlar medya mesajlarını nasıl anlarlar?”, “İnsanlar medya mesajlarından kendi anlamlarını nasıl yapılandırırlar?”. Bu sorulara tatmin edici yanıtlar vermek için iyi bir mantık yürütülmelidir.

1.4. Paylaşılan Anlamın Önemi Önermesi (Importance of Shared Meaning Axiom)

Bireylerin dışarıdan gelen uyarıları anlaması gerekir. Bir kavram ve tasarlanan simgesi arasındaki belirli bağlantıları kabul etmek durumundayız (sözcük, grafik, ses, koku, hareket gibi). Bu görev, eşleşmiş anlam (matching meaning) olarak adlandırılmaktadır ve Medya Okuryazarlığı modelinin önemli bir parçasıdır. Nitelikli bir okuryazar olmak insanların anlam eşleştirme ve anlam yapılandırma görevlerini gerçekleştirebilmesini gerektirir.

1.5. Güç Önermesi (Power Axiom)

Eğer bilgi güç olarak kabul edilirse, insanların kendi anlam yapılarını kuracak çeşitli bilgilere gereksinimi olacaktır. Bu bilgi olmadan olumlu yönde anlamlı değişikler sağlanamayacaklardır. Özellikle insanlar beş alanda farkındalığa gereksinim duymaktadırlar. Bunlar; (1) medya içeriği, (2) medya endüstrileri, (3) medya etkileri, (4) gerçek dünya ve (5) kişinin kendisi. Bu beş alandaki bilgiler insanlar bilgi aramak bu bilgi ile çalışmak ve bu bilgiden kendi hedeflerine hizmet için gerekli olanları yapılandırmakla ilgili daha iyi kararlar alabilmektedir.

1.6. Hedef Önermesi (Purpose Axiom)

Medya Okuryazarlığının hedefi kontrolü medyadan bireylere doğru kaydırmaktadır. İnsanlar, medya alışkanlıkları, aydınlatmaları ve bu aydınlatmaların sonuçları hakkında düşünmediklerinde kontrol medyaya kayar. Günümüzde alışkanlıkları aydınlatmaya ve medya mesajlarını ifade etmek için otomatik rutinlere programlanan kontrolün çoğu medyaya dayanır. Daha fazla Medya Okuryazarlığı geliştirilerek insanlar kontrolün çoğunluğunu kendilerine alırlar ve seçeneklerinin (aydınlatma, ifade etme ya da etkinin) daha fazla farkına varırlar ve bilinçli olarak bu seçenekler arasından kişisel hedeflerine daha çok uyan seçimler yaparlar. Bunun yolu da insanların bakış açılarıyla ilgili daha çok şey bildiklerinde mesajı hedeflerine ulaştırmak için onları daha fazla kullanabilirler.

 

Bilişsel Medya Okuryazarlığı modeli bilginin daha bilinçli ele alınmasını ve aydınlatmaya daha fazla hazırlanılmasını gerektirir. Medya Okuryazarlığı modeli dört temel faktörü vurgular. Birinci faktör bilgi yapılarıdır. İkinci faktör kişisel bakış açısı geliştirilir ve motive kararlar alınır. Üçüncü faktör bilgi işleme araçları olan bireyin yetenek ve becerileridir. Dördüncü faktör ise kişi yetenekleri ve becerileri doğrultusunda, süzme, anlam eşleştirme ve son olarak anlam yapılandırmasıyla son bulur.

Bu dört faktör bir sistem içerisinde etkileşimle çalışır. Bir alandaki zayıflık diğer alanı işlevsellik düzeyini düşürür. Ayrıca; bazı faktörlerdeki güçlülük diğer faktörlerin de güçlenmesini gerektirir.

 

2. B. Rick Shepherd’in Medya Okuryazarlığı Program Modeli

Rick Shepherd’in Medya Okuryazarlığı Program Modeli “İlköğretimde Medya Eğitimi: Mükemmel Eğitim Programı” adlı makalesinde eleştirel bakış açısını öğretmenlerin öğrencilerle birlikte medya eğitiminde kullanabileceği temeline dayanmaktadır. Modeldeki temel yaklaşım, bütün iletişim ve araştırmalarda gerçeğin temeli olduğu varsayımına dayanmaktadır. Dünyanın bütün temsilleri, hayali ya da gerçeği anlatma ya da tanımlama girişimidir ve bir anlamda yapıcı bir seçim ve yaratıcı bakış açısıyla iletişimin ayrıntılarını istemedir. Yazılı olarak ve görsel biçimde gerçeğin tarafsız olmayan tanımları yoktur. Bu kavramın anlayışı, medyaya olan eleştirel ilişki için bir başlangıç noktasıdır.

 

3. J. Francis Davis’in “Medya Eğitim Programlarının Kuramsal Kökenleri”

Bütün projeler gözlemleyicinin ayrımlarını, istenilen çıktıların kullanımlarının kuramının önemli bir unsuru olmasına karşın, daha aktif bir bakış açısından anlamaya yönelik olan bu kuramda “Televizyon insanlara bir şey yapmaz, insanlar televizyonla bir şey yapar” görüşü etkilidir. Sadece gözlemleyicinin bazı isteklerine ulaşmasına yardımcı olmak gerekmektedir. Öğrencilerin standartlar geliştirmesine yardım eden ana basamak, bu medyayı uygulamaya yönelik becerilerin gelişimini önermektedir. Bu beceri geliştirme aşamaları öğrencilere öğretmenin standartlarını baskılamaktan çok “izledikleri televizyon programları hakkında görüşlerini ifade edebilecekleri yeterlik” için tasarlanmıştır.

 

Medya Okuryazarlığı Amaçları Nelerdir?

Medya okuryazarlığının amaçları, sosyal medya ile ortaya çıkan dünyanın gerçek olmayabileceğini anlatmak, medyanın ilettiği mesajların doğru okunması ve yorumlanmasını sağlamaktır. Medyayı doğru okuyan, çözümleyen, gelen mesaj ve iletilere mantık çerçevesinde bakan, eleştiren bireyler yetiştirmeyi amaçlar. Kitle iletişim araçları tarafından gelen mesajların içeriğinin doğru algılanması, sorgulanması, gerçek ve sanal alem arasındaki ayrımın yapılabilmesini, amaçlar.

Medya okuryazarlığı, hangi kaynaktan olursa olsun her bilgiyi eleştirip sorgulayan bireyler olmayı ve bu doğrultuda gelecek olumsuzluklara karşı bilinçli olan kişiler yetiştirmeyi hedefler. Bilginin yanlış kullanılarak kişilere aktarılmasından ve kişilerin zarar görmesinden kaynaklı çıkacak problemlerin azaltılması için ortaya çıkmıştır. Gelişen teknoloji ile birlikte kitle iletişim araçlarının çok fazla yaygınlaşmasıyla insanlar dijital medya ve sosyal medyayı çok fazla kullanmaya başlamışlardır. İletişim araçlarını yetişkinlerin sıklıkla kullanmasının yanı sıra, gençler, hatta çok küçük yaştaki çocuklara kadar ulaşmıştır. Ancak çok faydalı yanlarının yanı sıra kötü niyetli kişiler tarafından da kötü amaçlarla da kullanılmaktadır. Bu durumda özellikle çocuklarımızı ve gençlerimizi korumak için medyayı doğru okuyan, yorumlayan, eleştiren kişiler yetiştirmek amaçlanmıştır.

Malcolm ne kadar da güzel özetlemiş; ‘’Eğer dikkatli olmazsanız, medya sizin iyi insanlardan nefret etmenizi, kötü insanları ise sevmenizi sağlar’’

What are the Media Literacy Goals?

The aims of media literacy are to explain that the world that emerges with social media may not be real, and to ensure that the messages transmitted by the media are read and interpreted correctly. It aims to raise individuals who read and analyze the media correctly, view and criticize the messages and messages within the framework of logic. It aims to correctly perceive and question the content of messages received by mass media, and to distinguish between real and virtual worlds.

Media literacy aims to be individuals who criticize and question all information regardless of the source and to raise individuals who are conscious of the negativities that will come in this direction. It has emerged to reduce the problems that may arise from the misuse of information and the damage to people. With the widespread use of mass media with the developing technology, people have started to use digital media and social media too much. In addition to the frequent use of communication by adults, it has reached adolescents and even very young children. However, in addition to its very beneficial features, it is also used by malicious people for malicious purposes. In this case, it is aimed to raise people who read, interpret and criticize the media properly in order to protect our children and youth.

 

How well Malcolm summed it up; "If you are not careful, the media will make you hate good people and love bad people."

http://medyaliteracy.blogspot.com/

https://www.iienstitu.com/blog/medya-okuryazarligi-nedir

http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/kok/medya_okuryazarligi_u137.pdf

Serhat BAŞGÖL / Alibeyköy Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi